1886 – strajk robotników w Chicago brutalnie stłumiony przez policję. To dla upamiętnienia tego wydarzenia 1 maja świętujemy Święto Pracy obchodzone w wielu krajach na całym świecie.

Pod koniec XIX wieku robotnicy w Chicago walczyli przede wszystkim o ośmiogodzinny dzień pracy. Hasłami strajku były też godziwe warunki pracy i płacy niesione przez tysiące pracowników – a w tym emigranci z Polski. Wielu demonstrantów zginęło od kul – cały protest został krwawo stłumiony przez policję.

Oficjalnie – Święto Pracy w 1889 roku na kongresie w Paryżu, zostało wprowadzone przez II Międzynarodówkę Socjalistyczną, wybierając na dzień obchodów rocznicę zajść w Chicago. Całość rodzącego się wówczas ruchu związkowego, nie zważając na różnice w swoich poglądach, ogłosił ten dzień swoim świętem. Wyjątkiem są tylko Stany Zjednoczone, gdzie – chcąc uniknąć przykrych skojarzeń związanych z wydarzeniami z Chicago – Labour Day (Dzień Pracy) świętowany jest w pierwszy poniedziałek września.

Po raz pierwszy, obchody tego święta w większości krajów, a także w Polsce, miały miejsce już w 1890 roku. Obchody były organizowane zarówno przez partie polityczne (które wprowadzały do swoich programów prawa pracownicze) jak i lokalne związki zawodowe.
W Polsce nurt ten był reprezentowany przede wszystkim przez Polską Partię Socjalistyczną Józefa Piłsudskiego, natomiast po 1918 roku – Związek Zawodowy Polski.

Szczególnie uroczyście Święto Pracy obchodzone było o II wojnie światowej, w okresie PRL. W trakcie tego dnia organizowane były pochody, zgromadzenia i wiece. Udział najczęściej był obowiązkowy czy nawet premiowany poprzez możliwość zakupu atrakcyjnych towarów. Upadek PRL spowodował, że aż tak uroczyste obchody 1 Maja stały się przeszłością.

Po 1989 roku 1 maja organizowane są w dalszym ciągu manifestacje partii lewicowych, czasem dochodzi nawet do starć demonstrantów z członkami organizacjami reprezentujących skrajną prawicę.

Kościół rzymskokatolicki ogłosił 1 maja świętem Józefa Robotnika – patrona ludzi pracujących. W dzisiejszych czasach, w wielu krajach Święto pracy jest dniem wolnym od pracy i okazją do rodzinnych wycieczek – być może wycieczek szlakiem przodków? 😉

zdjęcie ze zbiorów NAC