Ocalić od zapomnienia

Coraz więcej ludzi pragnie poznać swoje korzenie. Jest to niestety trudne i czasochłonne zajęcie wymagające znajomości języków państw zaborczych, a także łaciny. Praca w tym zawodzie może przypominać pracę detektywa. Pomimo tego satysfakcja z odnajdywanych przodków i informacji o nich jest ogromna i zdecydowanie przewyższa poświęcony wysiłek. Podczas przygody z genealogią spotykamy się z wieloma bardzo zróżnicowanymi sprawami. Jednak jednym z największych sukcesów było odnalezienie grobu żołnierza Wojska Polskiego, który zginął w obronie Rzeczpospolitej Polskiej we wrześniu 1939 r. Mowa tutaj o Aleksandrze Glińskim.

Skontaktował się z nami p. Wiesław Walaszek, który poszukiwał grobu ojca swojej teściowej, p. Renaty Glińskiej-Janowitz. Przekazał nam informacje na temat miejsca i daty urodzenia oraz że zginął we wrześniu, w okolicach Warszawy. Pierwszy raz zetknęliśmy się z tego typu sprawą. Nie oznacza to jednak, że nie podjęliśmy się tego wyzwania. Poszukiwania rozpoczęliśmy od przeglądnięcia dostępnych baz danych, katalogów bibliotecznych i spisów żołnierzy walczących w Wojnie Obronnej 1939 r. W zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej odnalazłem bardzo cenną i ciekawą publikację pt. Księga pochowanych żołnierzy polskich poległych w II wojnie światowej. To wielotomowe dzieło przywróciło pamięć o żołnierzach polskich, którzy polegli w obronie Ojczyzny. W pracy tej wykorzystano m.in. materiały archiwalne z Zarządu Głównego PCK, Centralnego Archiwum Wojskowego, byłego Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Zamieszczono tam  również wpis dotyczący Aleksandra Glińskiego. Dzięki ścisłej współpracy z p. Walaszkiem potwierdziłem, że jest to osoba, której poszukiwaliśmy. Nasz bohater poległ 24.09.1939 r. w Warszawie na Jelonkach. Pochowany został na Cmentarzu Wojskowym w Starych Babicach. W nekropolii tej zostały złożone szczątki 340 żołnierzy, z czego tylko 176 udało się zidentyfikować. Statystyka ta jest smutna i tragiczna, ponieważ ogromna część z nich została złożona w bezimiennej mogile.

Grób Aleksandra Glińskiego na Cmentarzu Wojskowym w Starych Babicach. Zdjęcie ze zbiorów Wiesława Walaszka.
Grób Aleksandra Glińskiego na Cmentarzu Wojskowym w Starych Babicach. Zdjęcie ze zbiorów Wiesława Walaszka.

Aleksander Gliński był strzelcem w 360 pp rez. Oddział ten został pospiesznie sformowany z ochotników i rezerwistów we wrześniu 1939 r. Składał się on z 5 batalionów, w skład których wchodziło 3515 żołnierzy. Niestety nie udało się dotrzeć do informacji, w którym z batalionów walczył Gliński. Jednym z głównych celów pułku była obrona Warszawy na odcinku zachodnim. Pierwszym dowódcą został ppłk Jakub Witalis Chmura. Zginął on jednak 12 września, a na jego miejsce mianowano ppłk dypl. Kazimierza Galińskiego. Z powodu odniesionych ran umiera on 26 września, a ostatnim przełożonym tego oddziału został ppłk dypl. Tadeusz Władysław Daniec. Warto również nadmienić, że w szeregach 360 pp walczył Janusz Kusociński, wybitny polski lekkoatleta. Możemy tylko przypuszczać, że nasz bohater znał złotego medalistę olimpijskiego z Los Angeles.

Rodzina przy grobie Aleksandra Glińskiego. Na zdjęciu od lewej: Beata Janowitz-Walaszek, Ildefons Janowitz i Renata Glińska-Janowitz. Zdjęcie ze zbiorów Wiesława Walaszka.
Rodzina przy grobie Aleksandra Glińskiego. Na zdjęciu od lewej: Beata Janowitz-Walaszek, Ildefons Janowitz i Renata Glińska-Janowitz. Zdjęcie ze zbiorów Wiesława Walaszka.

Na sam koniec postanowiłem odnaleźć metrykę chrztu Aleksandra Pawła Glińskiego. Urodził się on 25.06.1901 r. w miejscowości Krąg leżącej nieopodal Starogardu Gdańskiego, przynależącej do parafii rzymskokatolickiej w Kokoszkowym. Był synem Aleksandra Glińskiego i Apolonii Stablewskiej. Jego rodzicami chrzestnymi byli Franciszek Konczyński oraz Anna Puff. Odnotowano również informacje, że Aleksander ożenił się z Anastazją Brieske 25.08.1930 r. w Tucholi.

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Metryka chrztu Aleksandra Pawła Glińskiego, ze zbiorów Archiwum Diecezjalnego w Pelplinie.
Metryka chrztu Aleksandra Pawła Glińskiego, ze zbiorów Archiwum Diecezjalnego w Pelplinie.

Cały zespół Your Roots In Poland przyczynił się do tego, że p. Renata Glińska –Janowitz po 76 latach poszukiwań mogła zapalić znicz na grobie swojego ojca. Jesteśmy dumni z tego sukcesu. To kolejny dowód na to, że determinacja i wytrwałość w poszukiwaniach pozwoliły na osiągnięcie postawionego celu.

 

Przemysław Lisowski

 

Bibliografia:

Głowacki L., Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939 r., Warszawa, 1985 r.

Księga pochowanych żołnierzy polskich poległych w II wojnie światowej. T. 1, Żołnierze września, A-M, wstęp i red. nauk. Edward Pawłowski.

Źródła archiwalne:

Archiwum Diecezjalne w Pelplinie, Akty metrykalne aktów urodzeń parafii Kokoszkowy, Księga nr 1040.